Door deze website te gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies zoals beschreven in ons Privacybeleid.

Afbeelding voor De ISSB Global Baseline: De architectuur van IFRS S1 en IFRS S2 en de rol van IOSCO
Beoordelingen
(4)

De ISSB Global Baseline: De architectuur van IFRS S1 en IFRS S2 en de rol van IOSCO

Een rapportageraamwerk gebouwd voor investeerders, financiële materialiteit en de wereldwijde adoptie van IFRS-standaarden.

Terwijl de Europese Unie haar systeem bouwt rond impact op de samenleving en het milieu, vragen financiële markten al lang om één gemeenschappelijke taal voor financieel risico. De IFRS Foundation antwoordde hierop door de International Sustainability Standards Board (ISSB) op te richten en IFRS S1 en IFRS S2 te publiceren. Waar gaat het idee van de “global baseline” over? Hoe combineren de standaarden de TCFD-aanbevelingen met SASB-metrics, en waarom bleek de steun van de wereldwijde effectenregulators (IOSCO) een keerpunt voor hun internationale adoptie? Hieronder zet ik de details uiteen.

De oorsprong en het doel van de International Sustainability Standards Board (ISSB)

De International Sustainability Standards Board (ISSB) werd op 3 november 2021 opgericht door de IFRS Foundation, tijdens de COP26-klimaatconferentie in Glasgow. Marktdeelnemers hadden in consultaties herhaaldelijk opgeroepen tot consistente, hoogwaardige en wereldwijd vergelijkbare disclosures over duurzaamheidsgerelateerde risico's en kansen, en de Board was het antwoord daarop. Een andere belangrijke drijfveer was de noodzaak om orde te brengen in een gefragmenteerd landschap van vrijwillige standaarden en vereisten, dat kosten verhoogde, complexiteit toevoegde en regelgevingsrisico creëerde voor zowel bedrijven als investeerders. IFRS S1 en IFRS S2 werden in juni 2023 gepubliceerd.

Anders dan de Europese ESRS, die op dubbele materialiteit zijn gebaseerd, is de ISSB-benadering opgebouwd rond financiële materialiteit. De standaarden zijn ontworpen voor de informatiebehoeften van investeerders en zijn bedoeld om te laten zien hoe duurzaamheidskwesties de waarde van een onderneming, haar kasstromen en haar toegang tot kapitaal over verschillende tijdshorizonten beïnvloeden.

De IFRS S-standaarden volgen de vier TCFD-pijlers: governance, strategie, risicomanagement en metrieken en doelstellingen. Sector specifieke toelichtingen komen uit de SASB-standaarden, die door de ISSB zijn overgenomen en gebruikt als referentiepunt voor het identificeren van materiële onderwerpen en metrieken in elke sector. SASB vormt daarom de basis van IFRS S1 voor niet-klimaatgerelateerde onderwerpen, en de klimaatrichtlijnen ervan zijn grotendeels aangepast voor IFRS S2.

Governance

Strategie

Risicomanagement

Statistieken en doelstellingen

De visie van de ISSB is dat haar standaarden dienen als een wereldwijde basislijn, die jurisdicties vrijwillig kunnen overnemen of kunnen gebruiken als fundament voor hun eigen regels. Overheden zijn vrij om bovenop die basislijn aanvullende eisen te stellen, terwijl de gegevens die wereldwijd relevant zijn voor de kapitaalmarkten vergelijkbaar blijven.

De reikwijdte en structuur van IFRS S1 en IFRS S2

Het ISSB-systeem berust op twee standaarden: IFRS S1 Algemene vereisten voor de openbaarmaking van duurzaamheidsgerelateerde financiële informatie en IFRS S2 Klimaatgerelateerde openbaarmakingen.

IFRS S1

Algemene vereisten voor de toelichting van duurzaamheidsgerelateerde financiële informatie

IFRS S2

Klimaatgerelateerde toelichtingen

Materiële reikwijdte van IFRS S1

IFRS S1 stelt de algemene beginselen vast voor het openbaar maken van duurzaamheidsgerelateerde informatie die vanuit financieel perspectief materieel is. Een entiteit maakt de risico's en kansen openbaar die redelijkerwijs van invloed kunnen worden geacht op haar kasstromen, haar kapitaalkosten of haar toegang tot financiering op de korte, middellange en lange termijn. Het rapportagekader volgt de vier TCFD-pijlers en omvat het toezicht op en het beheer van duurzaamheidsgerelateerde risico's, de strategie die wordt gebruikt om op die risico's en kansen te reageren, de processen voor het identificeren en beoordelen ervan, en de gerelateerde indicatoren en doelstellingen.

Een belangrijk kenmerk van IFRS S1 is connectiviteit. Duurzaamheidsinformatie moet nauw verbonden zijn met de financiële overzichten: de entiteit rapporteert deze voor dezelfde verslagperiode en op hetzelfde moment als de financiële overzichten.

IFRS S1 is een raamwerkstandaard die ook gebieden bestrijkt waarvoor de ISSB nog geen specifieke standaard heeft uitgegeven. In dat geval moet de entiteit verwijzen naar de standaarden van de ISSB en de op de sector gebaseerde SASB-standaarden overwegen. Zij kan ook putten uit richtlijnen van de Climate Disclosure Standards Board (CDSB), de meest recente uitspraken van andere standaardontwikkelaars en sectorale praktijken, zolang deze passen bij het doel van de toelichtingen en de informatiebehoeften van investeerders. Dit is dan ook geen starre hiërarchie van bronnen, maar een plicht om de SASB te overwegen en een mogelijkheid om andere raamwerken te gebruiken.

IFRS S1 integreert duurzaamheidsrapportage aldus met financiële rapportage, zowel via connectiviteit als via de focus op financiële materialiteit. De eerste thematische standaard, IFRS S2, bouwt voort op die structuur. De focus op klimaat weerspiegelt het feit dat klimaatverandering risico's en kansen creëert voor vrijwel elke entiteit, en dat de directe en indirecte effecten ervan het risicoprofiel bepalen dat investeerders beoordelen.

Materiële reikwijdte van IFRS S2

IFRS S2 specificeert de vereisten van S1 voor klimaatgerelateerde risico's en kansen die financieel materieel zijn. Het behandelt fysieke risico's, die voortkomen uit de directe gevolgen van klimaatverandering, zoals extreem weer of langdurige verschuivingen in milieuomstandigheden, en transitierisico's, die voortkomen uit de overgang naar een koolstofarme economie, waaronder regelgevende, technologische en marktveranderingen. Het is gebaseerd op dezelfde vier TCFD-pijlers.

Een centraal element van IFRS S2 is de openbaarmaking van broeikasgasemissies in drie scopes.

Scope 1

Directe emissies uit bronnen die de entiteit beheerst.

Scope 2

Indirecte emissies uit ingekochte elektriciteit, warmte of koeling.

Scope 3

Alle overige indirecte emissies in de waardeketen, stroomopwaarts en stroomafwaarts.

Scope 3 vormt een grote uitdaging, maar wordt toch als essentieel beschouwd voor volledige transparantie over de impact van een entiteit. Omdat gegevens van tegenpartijen moeilijk te verkrijgen zijn en berekeningen kostbaar zijn, heeft de ISSB een overgangsmaatregel ingevoerd: een entiteit mag Scope 3-emissies weglaten in het eerste jaar waarin zij de standaard toepast. Dat stelt haar in staat om middelen te concentreren op Scope 1 en 2 en geeft haar tijd om een methode te ontwikkelen voor samenwerking met partners in de waardeketen.

In december 2025 heeft de ISSB verdere gerichte wijzigingen aangebracht in IFRS S2 die verlichting bieden voor broeikasgasdisclosures. Ze beperken onder meer Scope 3-categorie 15 (investeringen) tot gefinancierde emissies en stellen entiteiten in staat de meetmethoden en aardopwarmingspotentiaalwaarden te gebruiken die de wet van hun rechtsgebied vereist. De wijzigingen treden naar verwachting in werking op 1 januari 2027, met vervroegde toepassing toegestaan.

IFRS S2 vereist ook een klimaatgerelateerde scenarioanalyse, bedoeld om te laten zien hoe veerkrachtig de strategie en het bedrijfsmodel van de entiteit zijn tegen klimaatverandering over verschillende tijdshorizonten. De standaard schrijft geen specifieke scenario's of temperaturen voor, en elke entiteit hanteert een aanpak die in verhouding staat tot haar omstandigheden. In de praktijk worden doorgaans scenario's zoals een opwarming van 1,5°C, tussenliggende scenario's (2°C boven pre-industriële niveaus) en scenario's met hoge uitstoot (3–4°C) overwogen. De vereiste verschuift de nadruk van retrospectieve rapportage naar informatie over de toekomstperspectieven van de onderneming, wat van belang is voor het beoordelen van haar levensvatbaarheid op lange termijn.

Door de verwijzing naar SASB introduceren de IFRS S-standaarden sectorspecifieke vereisten, zodat het rapport beschrijft wat relevant is voor een bepaald bedrijfsmodel. Ze versterken ook de verantwoordingsplicht van een entiteit voor klimaatdoelstellingen door deze rechtstreeks te koppelen aan financiële rapportage.

De rol van IOSCO bij het bevorderen van de implementatie van de ISSB-standaarden

Om te begrijpen hoe de ISSB-standaarden wereldwijd worden uitgerold, moet men kijken naar de International Organization of Securities Commissions (IOSCO). Het is het belangrijkste forum voor samenwerking tussen toezichthouders op de kapitaalmarkten, zoals de Amerikaanse SEC, de Chinese CSRC en de Poolse KNF. IOSCO brengt toezichthouders uit meer dan 130 jurisdicties samen, die gezamenlijk ongeveer 95% van de wereldwijde effectenmarkten onder toezicht houden, waardoor haar positie groot gewicht heeft in de wereldwijde financiële sector.

De legitimering van IFRS S1 en S2

In juli 2023 heeft IOSCO IFRS S1 en S2 formeel onderschreven als een wereldwijde set principes voor duurzaamheidsgerelateerde financiële disclosures. Het riep zijn leden ook op om te overwegen hoe zij de standaarden in hun nationale regelgevingskaders kunnen opnemen op een manier die consistente en vergelijkbare disclosures voor investeerders bevordert. De beslissing verhoogde de status van de ISSB-standaarden door nationale toezichthouders erop te wijzen dat deze nuttig en geloofwaardig zijn vanuit het perspectief van de kapitaalmarkt.

Interoperabiliteit van de IFRS S-standaarden met nationale regelgeving

IOSCO wees regelgevers op verschillende manieren om de standaarden aan te passen: ze volledig overnemen, werken aan interoperabiliteit met lokale vereisten zoals de ESRS van de EU, of uitgevende instellingen toestaan IFRS S1 en S2 vrijwillig toe te passen waar geen nationale standaarden bestaan. Het ondersteunt onder meer de interoperabiliteit tussen de ISSB-standaarden en de ESRS en benadrukt het belang van technische consistentie voor bedrijven die in meerdere rechtsgebieden rapporteren. Het doel is een ontwerp waarin een bedrijf dat volgens regionale regels rapporteert ook aan de ISSB-vereisten kan voldoen zonder extra administratieve lasten.

Een concreet resultaat is de gezamenlijke leidraad die de IFRS Foundation en EFRAG in mei 2024 hebben gepubliceerd over de interoperabiliteit van de ESRS- en de IFRS S-standaarden. Deze wijst op een hoge mate van inhoudelijke afstemming tussen de twee systemen en legt uit hoe één enkele set disclosures aan beide kan voldoen.

Implementatie-uitdagingen in verschillende jurisdicties

IOSCO heeft de opvatting versterkt dat de ISSB-standaarden de wereldwijde basis vormen voor duurzaamheidsrapportage, maar de uiteindelijke vorm van de vereisten hangt af van de soevereine beslissingen van individuele toezichthouders. Volgens de IFRS Foundation hadden in juni 2025 36 jurisdicties de ISSB-standaarden aangenomen, gebruikten zij deze in een andere vorm of waren zij bezig deze in te voeren, en het aantal blijft groeien. Jurisdicties verschillen in het tempo en de reikwijdte van de implementatie, en in de regelgevende logica zelf, van sterk gecentraliseerde, door de staat gestuurde modellen tot geleidelijke marktgerichte benaderingen die zijn gebaseerd op aanbevelingen en regelgevende prikkels.

Huidige adoptie van de ISSB-standaarden

130 jurisdicties waarvan de toezichthouders in IOSCO zitting hebben

95% van de wereldwijde effectenmarkten, onder toezicht van die toezichthouders

36 jurisdicties hadden de standaarden aangenomen, gebruikten ze of waren ze aan het invoeren, per juni 2025

Cijfers zoals vermeld in dit artikel. De telling van 36 door de IFRS Foundation betreft juni 2025, en het aantal blijft groeien.

Enkele voorbeelden tonen de bandbreedte. In Australië geldt klimaatrapportage onder AASB S2 sinds perioden die aanvangen op 1 januari 2025 voor de grootste entiteiten, waarbij verdere groepen in fasen aansluiten. In Japan zijn de SSBJ-standaarden in maart 2025 gepubliceerd, en de eerste verplichte openbaarmakingen, voor de grootste bedrijven in de Prime Market, hebben betrekking op het boekjaar dat eindigt in maart 2027. Het Verenigd Koninkrijk publiceerde UK SRS S1 en S2 op 25 februari 2026, en in Brazilië verplicht de markttoezichthouder (CVM) beursgenoteerde ondernemingen om vanaf 2026 te rapporteren. De Verenigde Staten en China hebben de ISSB-standaarden niet zonder meer overgenomen; ik bespreek beide systemen in de volgende artikelen.

Hoe ver geselecteerde jurisdicties zijn gegaan

Voorbeelden in dit artikel. De Verenigde Staten en China hebben de ISSB-standaarden niet volledig overgenomen.

  1. 1 januari 2025

    Australië

    Klimaatrapportage onder AASB S2 geldt voor de grootste entiteiten, waarbij verdere groepen in fasen aansluiten

  2. maart 2025

    Japan

    SSBJ-standaarden gepubliceerd. De eerste verplichte openbaarmakingen voor de grootste bedrijven op de Prime Market hebben betrekking op het boekjaar dat eindigt in maart 2027

  3. 2026

    Brazilië

    De markttoezichthouder (CVM) verplicht beursgenoteerde ondernemingen vanaf 2026 te rapporteren

  4. 25 februari 2026

    Verenigd Koninkrijk

    UK SRS S1 en S2 gepubliceerd

Belangrijkste conclusie

De ISSB-standaarden hebben een geloofwaardige claim om de “gemene deler” van kapitaalmarktverslaggeving te worden. Door de TCFD-aanbevelingen en SASB-metrics te integreren, creëren ze een samenhangend systeem voor het prijzen van klimaat- en financieel risico, hoewel de adoptie ervan afhangt van beslissingen van nationale toezichthouders. In het volgende artikel bekijken we hoe Azië’s economische grootmachten de ISSB-standaarden benaderen en hun eigen kenmerkende regulerende hybriden opbouwen.

Professionele portretfoto van Nina Szadurska, ESG-expert, gekleed in een geblokt blazer en een parelketting
ESG-expert
Nina Szadurska

Advocaat, duurzaamheidsmanager en mediator gevestigd in Warschau. Ze werkt momenteel als duurzaamheidsmanager in de FMCG-sector. Voorheen was ze ESG-specialist en ESG-consultant. Haar expertisegebieden omvatten ESG-strategie, ESG-rapportage, dubbele materialiteitsanalyse en het beheren van sociale en milieurisico's in de toeleveringsketen. Ze is afgestudeerd in rechten en management aan de Universiteit van Warschau en volgde een deel van haar academische programma in bedrijfskunde aan Université Paris Dauphine – PSL.

RECHT, METRICS

ESGDO helpt bedrijven bij het opstellen van VSME-rapporten volgens de EU Voluntary Standard (VS) met behulp van AI-ondersteuning, meertalige tools en officiële EU-databronnen.

Betalingen worden verwerkt door: Stripe Visa Mastercard Przelewy24 BLIK

Bedrijf