Korzystając z tej witryny, wyrażasz zgodę na użycie plików cookie, jak opisano w naszej Polityce prywatności.

Obraz dla Globalnej Bazy ISSB: Architektura IFRS S1 i IFRS S2 oraz rola IOSCO
Oceny
(4)

Globalna baza standardów ISSB: Architektura IFRS S1 i IFRS S2 oraz rola IOSCO

Ramy sprawozdawczości stworzone dla inwestorów, istotności finansowej i globalnego przyjęcia standardów IFRS.

Podczas gdy Unia Europejska buduje swój system wokół wpływu na społeczeństwo i środowisko, rynki finansowe od dawna domagały się jednego języka ryzyka finansowego. Fundacja IFRS odpowiedziała, tworząc Międzynarodową Radę Standardów Zrównoważonego Rozwoju (ISSB) i publikując IFRS S1 oraz IFRS S2. Na czym polega idea „globalnego punktu odniesienia”? W jaki sposób standardy łączą zalecenia TCFD z metrykami SASB i dlaczego poparcie światowych regulatorów rynków papierów wartościowych (IOSCO) okazało się punktem zwrotnym dla ich międzynarodowego przyjęcia? Szczegóły przedstawiam poniżej.

Geneza i cel Rady Międzynarodowych Standardów Zrównoważonego Rozwoju (ISSB)

Rada Międzynarodowych Standardów Zrównoważonego Rozwoju (ISSB) została utworzona przez Fundację IFRS 3 listopada 2021 r. podczas konferencji klimatycznej COP26 w Glasgow. Uczestnicy rynku wielokrotnie w ramach konsultacji wzywali do spójnych, wysokiej jakości i globalnie porównywalnych ujawnień dotyczących ryzyk i szans związanych ze zrównoważonym rozwojem, a powołanie Rady było odpowiedzią na te postulaty. Innym istotnym czynnikiem była potrzeba uporządkowania rozdrobnionego krajobrazu dobrowolnych standardów i wymogów, co podnosiło koszty, zwiększało złożoność i tworzyło ryzyko regulacyjne zarówno dla przedsiębiorstw, jak i inwestorów. Standardy IFRS S1 i IFRS S2 zostały opublikowane w czerwcu 2023 r.

W przeciwieństwie do europejskich standardów ESRS, które opierają się na podwójnej istotności, podejście ISSB zbudowane jest wokół istotności finansowej. Standardy są zaprojektowane z myślą o potrzebach informacyjnych inwestorów i mają pokazywać, jak kwestie zrównoważonego rozwoju wpływają na wartość przedsiębiorstwa, jego przepływy pieniężne i dostęp do kapitału w różnych horyzontach czasowych.

Standardy IFRS S opierają się na czterech filarach TCFD: ładzie korporacyjnym, strategii, zarządzaniu ryzykiem oraz miernikach i celach. Ujawnienia specyficzne dla branży pochodzą ze Standardów SASB, które przejął ISSB i wykorzystuje jako punkt odniesienia do identyfikowania istotnych tematów i mierników w każdym sektorze. SASB stanowi zatem podstawę IFRS S1 w zakresie tematów niezwiązanych z klimatem, a jego wytyczne dotyczące klimatu zostały w dużej mierze zaadaptowane na potrzeby IFRS S2.

Ład korporacyjny

Strategia

Zarządzanie ryzykiem

Mierniki i cele

Wizją ISSB jest, aby jego standardy służyły jako globalna podstawa, którą jurysdykcje mogą przyjąć dobrowolnie lub wykorzystać jako fundament własnych regulacji. Rządy mogą swobodnie dodawać wymogi nałożone na tę podstawę, zachowując jednocześnie porównywalność danych istotnych dla rynków kapitałowych na całym świecie.

Zakres i struktura IFRS S1 oraz IFRS S2

System ISSB opiera się na dwóch standardach: IFRS S1 Ogólne wymogi dotyczące ujawniania informacji finansowych związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz IFRS S2 Ujawnienia związane z klimatem.

IFRS S1

Ogólne wymogi dotyczące ujawniania informacji finansowych związanych ze zrównoważonym rozwojem

IFRS S2

Ujawnienia związane z klimatem

Zakres przedmiotowy IFRS S1

IFRS S1 określa ogólne zasady ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem, które są istotne z finansowego punktu widzenia. Jednostka ujawnia ryzyka i szanse, które można racjonalnie oczekiwać, że wpłyną na jej przepływy pieniężne, koszt kapitału lub dostęp do finansowania w krótkim, średnim i długim terminie. Ramy sprawozdawcze opierają się na czterech filarach TCFD i obejmują nadzór oraz zarządzanie ryzykami związanymi ze zrównoważonym rozwojem, strategię stosowaną w odpowiedzi na te ryzyka i szanse, procesy ich identyfikacji i oceny oraz powiązane wskaźniki i cele.

Kluczową cechą IFRS S1 jest spójność. Informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju powinny być ściśle powiązane ze sprawozdaniem finansowym: jednostka raportuje je za ten sam okres sprawozdawczy i w tym samym czasie co sprawozdanie finansowe.

IFRS S1 to standard ramowy, który obejmuje również obszary, dla których ISSB nie wydała jeszcze konkretnego standardu. W takim przypadku jednostka powinna odnieść się do standardów ISSB i rozważyć branżowe standardy SASB. Może również korzystać z wytycznych Rady ds. Standardów Ujawniania Informacji Klimatycznych (CDSB), najnowszych oświadczeń innych organów ustalających standardy oraz praktyki branżowej, o ile są one zgodne z celem ujawnień i potrzebami informacyjnymi inwestorów. Nie jest to zatem sztywna hierarchia źródeł, lecz obowiązek rozważenia SASB i możliwość korzystania z innych ram.

IFRS S1 integruje zatem raportowanie zrównoważonego rozwoju z raportowaniem finansowym, zarówno poprzez powiązania, jak i poprzez koncentrację na istotności finansowej. Pierwszy standard tematyczny, IFRS S2, kontynuuje tę strukturę. Jego nacisk na kwestie klimatyczne odzwierciedla fakt, że zmiana klimatu tworzy ryzyka i szanse dla praktycznie każdego podmiotu, a jej bezpośrednie i pośrednie skutki kształtują profil ryzyka oceniany przez inwestorów.

Zakres przedmiotowy IFRS S2

IFRS S2 uszczegóławia wymagania S1 dotyczące ryzyk i szans związanych z klimatem, które są istotne z perspektywy finansowej. Obejmuje ryzyka fizyczne, wynikające z bezpośrednich skutków zmian klimatu, takich jak ekstremalne zjawiska pogodowe lub długoterminowe zmiany warunków środowiskowych, oraz ryzyka transformacyjne, wynikające z przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, w tym zmiany regulacyjne, technologiczne i rynkowe. Opiera się na tych samych czterech filarach TCFD.

Kluczowym elementem IFRS S2 jest ujawnianie emisji gazów cieplarnianych w trzech zakresach.

Zakres 1

Emisje bezpośrednie ze źródeł kontrolowanych przez jednostkę.

Zakres 2

Emisje pośrednie z zakupionej energii elektrycznej, ciepła lub chłodzenia.

Zakres 3

Wszystkie pozostałe emisje pośrednie w całym łańcuchu wartości, zarówno w górę, jak i w dół.

Zakres 3 stanowi duże wyzwanie, ale jest uznawany za niezbędny dla pełnej przejrzystości wpływu jednostki. Ponieważ dane od kontrahentów są trudne do uzyskania, a obliczenia kosztowne, ISSB wprowadziła ułatwienie przejściowe: jednostka może pominąć emisje z Zakresu 3 w pierwszym roku stosowania standardu. Pozwala to skoncentrować zasoby na Zakresach 1 i 2 oraz daje czas na opracowanie metody współpracy z partnerami w łańcuchu wartości.

W grudniu 2025 r. ISSB wprowadziła kolejne ukierunkowane zmiany do MSSF S2, które przewidują ułatwienia w zakresie ujawnień dotyczących gazów cieplarnianych. Między innymi ograniczają one zakres 3 kategorię 15 (inwestycje) do emisji finansowanych oraz pozwalają jednostkom stosować metody pomiaru i wartości potencjału globalnego ocieplenia wymagane przez prawo ich jurysdykcji. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r., z możliwością wcześniejszego zastosowania.

IFRS S2 wymaga również analizy scenariuszy związanych z klimatem, której celem jest pokazanie, jak odporna jest strategia i model biznesowy jednostki na zmiany klimatu w różnych horyzontach czasowych. Standard nie narzuca konkretnych scenariuszy ani temperatur, a każda jednostka stosuje podejście proporcjonalne do swoich okoliczności. W praktyce zazwyczaj rozważa się scenariusze takie jak ocieplenie o 1,5°C, scenariusze pośrednie (2°C powyżej poziomu przedindustrialnego) oraz scenariusze wysokiej emisji (3–4°C). Wymóg ten przenosi nacisk z raportowania retrospektywnego na informacje o przyszłych perspektywach spółki, co ma znaczenie dla oceny jej długoterminowej zdolności do przetrwania.

Poprzez odniesienie do SASB standardy IFRS S wprowadzają wymogi specyficzne dla sektora, dzięki czemu raport opisuje to, co istotne dla danego modelu biznesowego. Wzmacniają one również odpowiedzialność jednostki za cele klimatyczne, wiążąc je bezpośrednio ze sprawozdawczością finansową.

Rola IOSCO w promowaniu wdrażania standardów ISSB

Aby zrozumieć, w jaki sposób standardy ISSB są wdrażane na całym świecie, należy spojrzeć na Międzynarodową Organizację Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO). Jest to główne forum współpracy między nadzorcami rynków kapitałowych, takimi jak amerykańska SEC, chińska CSRC i polska KNF. IOSCO zrzesza regulatorów z ponad 130 jurysdykcji, którzy wspólnie nadzorują około 95% światowych rynków papierów wartościowych, dlatego jej stanowisko ma duże znaczenie w globalnych finansach.

Legitymizacja IFRS S1 i S2

W lipcu 2023 r. IOSCO formalnie zatwierdziła IFRS S1 i S2 jako globalny zestaw zasad dotyczących ujawnień finansowych związanych ze zrównoważonym rozwojem. Wezwała również swoich członków do rozważenia, w jaki sposób włączyć te standardy do krajowych ram regulacyjnych w sposób, który sprzyja spójnym i porównywalnym ujawnieniom dla inwestorów. Decyzja ta podniosła rangę standardów ISSB, sygnalizując krajowym regulatorom, że są one użyteczne i wiarygodne z punktu widzenia rynku kapitałowego.

Interoperacyjność standardów IFRS S z przepisami krajowymi

IOSCO wskazało regulatorom kilka sposobów dostosowania standardów: pełne ich przyjęcie, prace nad interoperacyjnością z lokalnymi wymogami, takimi jak ESRS UE, lub umożliwienie emitentom dobrowolnego stosowania IFRS S1 i S2 tam, gdzie nie ma standardów krajowych. Między innymi wspiera interoperacyjność między standardami ISSB a ESRS i podkreśla znaczenie spójności technicznej dla spółek raportujących w kilku jurysdykcjach. Celem jest takie rozwiązanie, w którym spółka raportująca zgodnie z przepisami regionalnymi może również spełnić wymogi ISSB bez dodatkowego obciążenia administracyjnego.

Konkretnym rezultatem są wspólne wytyczne opublikowane w maju 2024 r. przez Fundację IFRS i EFRAG dotyczące interoperacyjności standardów ESRS i IFRS S. Wskazują one na wysoki stopień zgodności merytorycznej między oboma systemami i wyjaśniają, w jaki sposób jeden zestaw ujawnień może zaspokoić wymogi obu z nich.

Wyzwania związane z wdrażaniem w różnych jurysdykcjach

IOSCO wzmocniło postrzeganie standardów ISSB jako globalnego fundamentu sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, jednak ostateczny kształt wymogów zależy od suwerennych decyzji poszczególnych regulatorów. Według IFRS Foundation, w czerwcu 2025 r. 36 jurysdykcji przyjęło standardy ISSB, stosowało je w innej formie lub było w trakcie ich wprowadzania, a liczba ta stale rośnie. Jurysdykcje różnią się tempem i zakresem wdrażania oraz samą logiką regulacyjną – od wysoce scentralizowanych, sterowanych przez państwo modeli po stopniowe, rynkowe podejścia oparte na rekomendacjach i zachętach regulacyjnych.

Obecne przyjęcie standardów ISSB

130 jurysdykcji, których regulatorzy zasiadają w IOSCO

95% światowych rynków papierów wartościowych, nadzorowanych przez tych regulatorów

36 jurysdykcji przyjęło standardy, stosowało je lub wprowadzało je na dzień czerwca 2025 r

Dane liczbowe podane w tym artykule. Liczba 36 według Fundacji IFRS dotyczy czerwca 2025 r., a liczba ta stale rośnie.

Kilka przykładów pokazuje zakres. W Australii sprawozdawczość klimatyczna zgodnie z AASB S2 ma zastosowanie do największych podmiotów od okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2025 r., a kolejne grupy dołączają etapami. W Japonii standardy SSBJ opublikowano w marcu 2025 r., a pierwsze obowiązkowe ujawnienia, dla największych spółek z Prime Market, obejmują rok obrotowy kończący się w marcu 2027 r. Wielka Brytania opublikowała UK SRS S1 i S2 w dniu 25 lutego 2026 r., a w Brazylii regulator rynku (CVM) wymaga od spółek publicznych raportowania od 2026 r. Stany Zjednoczone i Chiny nie przyjęły standardów ISSB w całości; oba systemy omawiam w kolejnych artykułach.

Jak daleko zaszły wybrane jurysdykcje

Przykłady podane w tym artykule. Stany Zjednoczone i Chiny nie przyjęły standardów ISSB w całości.

  1. 1 stycznia 2025 r

    Australia

    Raportowanie klimatyczne zgodnie z AASB S2 ma zastosowanie do największych podmiotów, a kolejne grupy dołączają etapami

  2. marzec 2025 r

    Japonia

    Opublikowano standardy SSBJ. Pierwsze obowiązkowe ujawnienia dla największych spółek z Prime Market obejmują rok obrotowy kończący się w marcu 2027 r

  3. 2026

    Brazylia

    Regulator rynku (CVM) nałożył na spółki publiczne obowiązek raportowania od 2026 roku

  4. 25 lutego 2026

    Wielka Brytania

    Opublikowano UK SRS S1 i S2

Kluczowy wniosek

Standardy ISSB mają uzasadnione podstawy, by stać się „wspólnym mianownikiem” sprawozdawczości rynków kapitałowych. Integrując zalecenia TCFD i wskaźniki SASB, tworzą spójny system wyceny ryzyka klimatycznego i finansowego, choć ich przyjęcie zależy od decyzji krajowych regulatorów. W następnym artykule przyjrzymy się, jak azjatyckie potęgi gospodarcze podchodzą do standardów ISSB i budują własne, odrębne hybrydy regulacyjne.

Profesjonalne zdjęcie Niny Szadurskiej, ekspertki ESG, w marynarce w prążki i naszyjniku z pereł
Ekspertka ESG
Nina Szadurska

Prawniczka, menedżerka ds. zrównoważonego rozwoju i mediatorka z Warszawy. Obecnie pracuje jako menedżerka ds. zrównoważonego rozwoju w sektorze FMCG. Wcześniej była specjalistką ds. ESG oraz konsultantką ds. ESG. Jej obszary specjalizacji obejmują strategię ESG, raportowanie ESG, analizę podwójnej istotności oraz zarządzanie ryzykiem społecznym i środowiskowym w łańcuchu dostaw. Jest absolwentką prawa i zarządzania na Uniwersytecie Warszawskim, a część programu studiów z zakresu biznesu odbyła na Université Paris Dauphine – PSL.

PRAWO, WSKAŹNIKI

ESGDO pomaga firmom przygotowywać raporty VSME zgodnie z unijnym standardem dobrowolnym (VS), wykorzystując wsparcie AI, narzędzia wielojęzyczne oraz oficjalne unijne źródła danych.

Płatności są przetwarzane przez: Stripe Visa Mastercard Przelewy24 BLIK

Firma